تفاوت «پزشکی اجتماعی» و «جامعه شناسی پزشکی»

پزشکی اجتماعی یکی از تخصص های پزشکی است که در ایران پزشکان عمومی به تحصیل آن میپردازند. جامعه شناسی پزشکی یکی از زیر شاخه های جامعه شناسی است که در ایران در حال حاضر به عنوان یک رشته مجزا وجود ندارد و تنها به عنوان یک درس ارائه میشود.

در پزشکی اجتماعی یک پزشک با نگرش های پزشکی اش به جامعه می نگرد، در حالی که در جامعه شناسی پزشکی، یک جامعه شناس با روش ها و تئوری های جامعه شناختی به بررسی موارد مرتبط با پزشکان می پردازد.

 

-------------------------------------------------------------------------------------------------

در پاسخ به نظر یک خواننده محترم، توضیح بیشتری را ذکر میکنم:

 در پزشکی اجتماعی، یک پزشک وارد جامعه میشود، در جامعه شناسی پزشکی، یک جامعه شناس به بیمارستان قدم میگذارد. در صورتی که متن یک مقاله در پزشکی اجتماعی را مطالعه کنید آن را مملو از اصطلاحات پزشکی می یابید، و یک مقاله جامعه شناسی پزشکی، با زبان جامعه شناسی سخن میگوید.

فایده کار یک فارغ التحصیل پزشکی اجتماعی در راستای اهداف پزشکی است یعنی حل یک مشکل عملی نظیر کم کردن یا پیشگیری از یک بیماری. هدف مطالعه یک جامعه شناس پزشکی کسب دانش و آگاهی در خصوص یک فرایند در جامعه است (که این دانش میتواند استفاده هایی داشته باشد، اما یک جامعه شناس قصد سیاست گذاری و ایجاد تحول ندارد. دانشی که او تولید میکند، بعدا میتواند مورد استفاده سیاست گذاران و افراد اجرایی باشد).

شکی نیست که این دو رشته هر دو اهمیت خاص خودشان را دارند، اما از آن جا که خیلی وقتها با همدیگر اشتباه گرفته میشوند این متن را نوشتم. البته پزشکی اجتماعی در حال حاضر در ایران رواج بیشتری دارد و شناخته شده تر است (دست کم برای من زمانی که ایران بودم این گونه بود!)

/ 5 نظر / 69 بازدید
رويا

سلام اينا که گفتين يعنی چی؟چه فرقی داره يه پزشک رويکرد جامعه شناسی داشته باشه يا يه جامعه شناس رويکرد پزشکی.بعد اونوقت نهايتا اون جامعه شناس و اون پزشک چه کاری انجام ميدن؟چه فایدهای داره؟چرا انجام ميدن.ببخشيد اينقدر میپرسم ولی خوب نميدونم که میپرسم.

داود قيداری

سلام با اجازه از دکتر صرامی و خانم رويا می خواهم چيزی که بنده در اين باره می دانم را تا حدی بسيار خلاصه عرض کنم .همانطوری که می دانیم جامعه شناسی پزشکی علم مطالعه پزشکی به عنوان یک نهاد اجتماعی که مستلزم کنش است می باشد و در اینجا جامعه شناسی با استفاده از بحثهای نظری خاص خود (برای مثال از نظریه کارکردگرایی و تضاد و کنش متقابل نمادین)و با استفاده از تکنیک های متودولوژیک خود به مطالعه این نهاد می پردازد برای مثال رابطه پزشک و بيمار در حيطه نظريه کنش متقابل نمادين قرار می گيرد و يا اينکه ساختار بروکراتيک و سازمانی آن را می توان با عينک کارکردگرايی بررسی کرد .و از طرفی برخی ديگر از مولفه های جامعه شناسی را می توان با مولفه های پزشکی سنجيد برای مثال نوع طبقه که در بروز بيماری ها دخيل است می تواند مثال خوبی باشد .تحقيقات نشان داده که طبقات پايين جامعه بيشتر به بيماری های عفونی مبتلا می شوند در حاليکه طبقات بالا بیشتر در معرض بيماری های روحی و روانی قرار می گيرند .

داود قيداری

در ادامه بحث قبلی بایستی گفت که تفاوت میان جامعه شناسی پزشکی و پزشکی اجتماعی باز در میان مولفه های پزشکی دخیل در این حوزه است.برخلاف جامعه شناسی پزشکی پزشکی اجتماعی به بررسی تاثیر محیط در شکل گیری بیماری ها می پردازد مثلا در مورد محیط های شغلی در بروز بیماری ها می پردازد برای مثال برخی از محیط های شغلی زمینه را برای بروز بیماری ها فراهم می کند از جمله کارگران معدن به بیماری سل و کارگران کارخانه سیمان به انواع سرطان ها و...... . به نظر من این مثال ها تا حدی به روشن شدن قضیه کمک می کند تا تفاوت میان این دو حوزه تا حدی رفع ابهام شود و همچنین از آقای دکتر صرامی پوزش می خواهم .

پوريا صرامی

خيلی ممنون از توضيحات شما.

داود

جسارتا آقای دکتر لطفا در مورد موضوعات دیگر مرتبط با جامعه شناسی پزشکی نيز مطلب بگذاريد(ترجيحا بدن). خيلی ممنون